به وب سایت زلال معرفت خوش آمدید

 شما میتونید از طریق این برنامه احکام شرعی ، سوالات اعتقادی و نظر اسلام در مورد مسائل اجتماعی و فرهنگی و سیاسی رو مطرح کنید

دانلود نرم افزار زلال معرفت

اگر سوالی داری همین الان بپرس

بهداشت و سلامت

قرآن و معارف قرآنی

مهارتهای زندگی

سیره معصومین علیهم السلام

جدید ترینها

سیاست خارجی از نگاه امام علی علیه‌السلام / برخورد با ظالمین باید ...

در حاشیه چادر پوشیدن یک معاون رئیس جمهور / پروتکل کابینه را به بدنه ...

اشتباه صدا و سیما در شبکه پویا / دست را فقط برای درخواست از خدای بزرگ ...

نقدی بر سخنان عجیب رئیس جمهور / در دوراهی غدیر و سقیفه از کدام راه ...

رابطه وزیر زن و سبک زندگی اسلامی / نقص یا آبروریزی، هیچکدام!

6 نکته به مناسبت میلاد امام رضا علیه السلام / از اصلاح برخی رفتارها ...

صدقه ای که مردها نباید از آن غافل باشند / نگاه اسلام به روابط زوجین

خداوند چگونه سایه جنگ را از سر مؤمنان دور کرد؟ / نقش بی‌نظیر ...

هشدار اسلام به زن و شوهرها / مراقب نابودی اعمال و فشار قبر باشید

آنچه باید درباره بخت گشایی و سرکتاب بازکردن بدانید / مراقب باشید ...

علی جان به پهنای هزار سال شرمنده ایم / نهج البلاغه را از مظلومیت خارج ...

ماجرای ازدواج دختر سیداقبال واحدی و سنت غلطی که شکست!

گشت ۲ : شوخی با مقدسات به سبک ضدانقلاب خارج نشین / تمسخر جستجوی شهدای ...

توزیع انیمیشن موهِن در شبکه نمایش خانگی / جسارت عجیب به جناب ملک‌الموت

کلوزاپ لب، تحریک مداوم و میلیون‌ها جوان مجرّد!

مجموعه عاشقانه‌ / از تخریب سبک زندگی اسلامی - ایرانی تا عادی‌سازی ...

قهرمانی ما وجهه ایران را بهتر می کند / نقدی بر گفتگو با بانوی قهرمان ...

ماجرای نیمروز، فیلمی که همه باید تماشا کنند / روایتی از یک دهه ...

پخش کلیپ کشف حجاب مجری مشهور / از توجیه بلاوجه گناه تا تهدید شدید ...

سه فضیلت مهم جناب عبدالعظیم حسنی / جمله سرنوشت‌ساز در زیارت‌نامه آن ...

دانستنی‌های قربانی کردن، از سنت الهی تا خرافات / به پلاک ماشین و کفش ...

از جانبازی در رکاب پدر تا نشستن روی سینه پسر / زیرآب‌زنی خصوصیت مُهم ...

فرزند دختر مایه برکت الهی / نکاتی از تفسیر سوره مبارکه کوثر

فرزندخوانده چگونه به زن و شوهر مَحرم می‌شود؟

محارم خود را بشناسیم / آیا پزشک، مَحرم است؟

4 نکته برای مدیران از برخورد جناب سلیمان با هُدهُد

۷ نکته درباره عید سعید فطر / از مفهوم عید تا افطاری که آغاز است

اسلام دین کیفیت است / کار کم اما مداوم اصالت دارد

نگاهی به ریشه تاریخی ولایت فقیه / مراقب سامری های امروز باشیم

حجاب حداقلی و حداکثری در قرآن کریم / نگاه اسلام به بدحجابی

5 اشتباه رایج درباره محرّم و نهضت عاشورا / روضه و حرف باید مستند باشد

مرور نکاتی از جزء دوازدهم قرآن کریم

اقتصاد مقاومتی را از پریزاد خانم بیاموزیم

دلیل قرآنی دفاع از مردم فلسطین و پاداش شرکت در راهپیمایی روز جهانی قدس

سخنرانی متفاوت و شجاعانه یک روحانی / پزشک قاتل و زیرمیزی بگیر و تاجر، ...

عاشورا محصول فراموشی غدیر بود / شادی بزرگترین عید را سیاه‌پوش نکنیم

مهر را بعد از سلام نماز باید بوسید؟

پاسخ به یک شبهه / امام حسن علیه السلام صدها همسر داشت؟

جهانگیرخان قشقایی، الگوی عاقبت به خیری

4 مدل زن و شوهر در قرآن

بررسی ژنتیک دشمنان امام حسین علیه السلام / ژن خوب به تنهایی ضامن ...

توبه جناب حر یک زمینه مهم داشت / شجاعت بی نظیر در دوراهی بهشت و جهنم

در ماه حرام، جنگ ممنوع است / به احترام محرّم، جنگ با خدا را متوقف کنیم

4هزار واحد عرضه قلیان در تهران، نظر مسئول ما و ترامپ! / مصرف دخانیات ...

مدیر ۱۰۰ متری و کارمند ۳۰ متری / تبعیض در اسلام جایی ندارد

جای خالی پاسخ به شبهات در صدا و سیما / تاریخ درباره سه‌ساله مظلوم چه ...

آشوب پوسترها در سطح شهر با آرایش غلیظ / روایت شناگران قابلی که آب ...

خانم ماما، باید مرگ بر آمریکا را روی پوشک نوزادان بنویسید / ...

دانشگاه آزاد، حالا به اسلام نزدیک‌تر است / تقدیر از اقدام شجاعانه ...

عزاداری به چه قیمتی؟ / رابطه شور نصفه شبی با شعور روزانه

امام کاظم

اوج قدرت تاکتیکی و شکل مبارزه با کفر و طاغوت را می توان در زندگی موسی بن جعفر علیهماالسلام مشاهده کرد. می توان گفت یکی از قدرتمندترین حکومت ها، در زمان ایشان بود که آن زمان به دست خلفای بنی العباس بود. آن هم نه افراد عادی بلکه موجودات پلید و خبیثی همچون منصور دوانیقی و هارون الرشید که تسلط و قدرت آنان به گونه ای بود که در تاریخ دیده می شود که شیعیان آن حضرت از ایشان با نام عبدصالح و الرجل نام می بردند. از سوی دیگر بعد از شهادت پدر گرامیشان در شیعه فرقه ها و نحله های مختلفی مانند فطحی ها ایجاد شد که به موجب آن یکپارچگی و قدرت متمرکزی را برای شیعه ایجاد نمی کرد.

آرایش نظامیِ "پیدای پنهان"

دو رویکرد را می توان در این گونه شرایط اتخاذ کرد:

1- آنکه به بهانه های موجود حکم به معذور بودن و عدم وظیفه نسبت به تربیت دینی جامعه کرد و مشغول عبادت های فردی و سجده های طولانی شد که در نتیجه آن آسایش و راحتی خود در دنیا را به دنبال می آورد.

2- و دیگر آنکه خواسته ها و اغراض محبوب خود را که مالک و مبدا هستی ما است - با وجود اینکه مشقت ها و سختی های فراوانی از خود به ارث خواهد گذاشت - بر خواسته ها و امیال خود مقدم کردن.

خط سرخ زندگانی این امام همام و محصور بودن طولانی آن حضرت نشان دهنده ی انتخاب مسیر دوم می باشد.
حال چگونه با دژ و سنگر محکم و بی رحمی همچون منصور و هارون باید اقدام کرد؟

در اینجاست که هنر و تاکتیک این امام در مقابله با این افراد را می توان مشاهده کرد. مسیری که شما را در دل جبهه ی دشمن فعال می کند ولی او چیزی در فعالیت شما مشاهده نمی کند. این پیدای پنهان «تقیه» نام دارد. آثارش در قلوب و جان ها مشاهده می شود در حالی که دشمن آرایش نظامی را در جبهه شما مشاهده نمی کند. آرایشی نظامی که شیعه در طول تاریخ تا زمان ظهور موعود از آن بی نیاز نخواهد شد.

فرصت سازی

همیشه شرایط و اوضاع مناسب و باب میل انسان نیست تا در بهترین شرایط بهترین تصمیم و تدبیر را پیاده بکند بلکه مهمترین شاخصه، آمادگی کامل و سرعت عکس العمل نسبت به هر عمل و نقشه ای است که از سوی دشمن طراحی می شود. از اینجا به کلام امیر مومنان علیه السلام می توان اشاره کرد که فرمودند: «چشمان مومن باید در هر برهه رصد گر باشد تا اینکه غافل از حرکت های دشمن نباشد والا در زیر لگدهای دشمن له می شود.»(١)
در ماجرایی دیگر روزی هارون با حضرت در کعبه برخورد کردند و از حضرت پرسیدند آیا تو هستی که مردم با تو بیعت می کنند؟ در جواب حضرت پاسخی دادند که بسیار جای دقت و تامل دارد. فرمودند: «انا امام القلوب و انت امام الجسوم.» (٢)

می خواهد بگوید که امامت را غصب کردی و در ظاهر خلافت تو مورد قبول واقع شده است ولی من بر دل ها و اعماق جان مردم امارت می کنم.

این محبت و علاقه پیرو میزان معرفت و شناخت ایشان از حضرت حق می باشد. ایشان این همه زحمت و مشقت را در راه دوست با ارزش نمی دیدند. و بنا بر نقل، اول شب در مسجد النبی حاضر می شدند و شب را در سجده و با نوای «عظم الذنب من عبدک فلیحسن العفو من عندک »  صبح می کردند

در جای دیگر در مدینه در حالیکه همه مشغول تماشای خلیفه بودند و چون می خواست شرافت خود را بر حضرت نشان دهد با صدای بلند رو به قبر رسول خدا صلی الله علیه و آله گفت: "السلام علیک یاابن عمی" در آن حال حضرت سریع عکس العمل نشان دادند و فرمودند: «السلام علیک یا ابا» یعنی اگر شرافت بر خاندان است ما اولی و برتر از شماییم، ما فرزندان رسول خداییم.

تدابیر متضاد اما حکیمانه

یکی از یاران امام کاظم علیه السلام در آن زمان "صفوان بن مهران جمّال" بود. حضرت روزی وی را احضار کرد. او هر سال در موسم حج، شترانش را در اختیار دربار هارون می گذاشت تا به حج بروند. هنگامی که صفوان خدمت امام کاظم علیه السلام رسید، فرمود: صفوان! یک عمل تو همه کارهای زیبایت را زیر سوال برده است؟ با تعجب پرسید: فدایت شوم مگر چه کرده ام؟ امام فرمود: کرایه دادن شترها به هارون برای مراسم حج، کار مناسبی نیست. عرض کرد: من برای سفر حج کرایه می دهم و خودم همراه آنان نیستم، بلکه عده ای از غلامان را می فرستم. امام فرمود: صفوان! دوست نداری ستمگران زنده بمانند تا اجاره شترهایت را بعد از حج پرداخت کنند؟ عرض کرد: البته که دوست دارم. حضرت فرمود: هر کس بقای هارون و هیئت حاکمه اش را دوست بدارد، از آنان است و هر کس از ایشان باشد به جهنم فرو می افتد.

این کلام های حضرت در بین اطرافیان نشان می دهد که عباسی ها ظالم هستند و من با این روش با اهل ظلم مبارزه می کنم. حتی در جایی که تعاون در گرو امر خیری همچون حج باشد.(٣)

شهادت امام موسی کاظم (ع)

در مقابل، فردی مانند "علی بن یقطین" وجود دارد که در دستگاه عباسی می باشد. وی بارها خدمت حضرت کاظم علیه السلام اظهار گله از کار در حکومت می کرد و از ایشان اجازه می خواست که بیرون بیاید ولی حضرت، او را به صبر و تقوای الهی توصیه می کردند و اجازه خروج به او نمی دادند. و حتی برای ابقای او دستورات و توصیه هایی می کردند. در موردی هارون الرشید یک پارچه‌ی قیمتی به علی بن یقطین جایزه داد و او جامه را خدمت حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام فرستاد. حضرت پارچه را برگردانید و فرمود: «پارچه را معطر کن و در جای محفوظی از آن نگهداری نما.» سعایت‌کاران قضیه را به هارون اطلاع دادند. روزی هارون پرسید: کجاست جامه‌ای را که به تو جایزه دادم چرا نمی‌پوشی؟ علی بن یقطین گفت: چون هدیه شما بود آن را معطر کردم و در جای محفوظی نگهداری می‌کنم؛ و غلام خود را فرستاد تا پارچه را آورد. هارون قسم خورد که از آن پس حرف دیگران را درباره او نپذیرد.


دست گیری از ظاهر و باطن مردم

امام کاظم علیه السلام مردم را عیال خدا و بندگان خدا می دیدند و برای هدایت و سعادت آنها محزون و غمگین می شدند. اگر مشکل معیشتی آنها بود سعی در رفع آن می کردند. شیخ مفید می نویسد که شبانه به کمک نیازمندان می رفت و به آنها کمک می کرد در حالی که آنان او را نمی شناختند! (4)

در برخی اوقات محل رجوع اهل علم بودند که از دریای زلال معرفت خود آنان را سیراب می کردند. در برخورد با اهل لهو و لعب (البته با توجه به شرایط) با تندی برخورد نمی کردند. " بُشر حافی" همان کسی است که با جمله حضرت پابرهنه و دیوانه ی حضرت شد و خودی از او نماند و شهیر به حافی (پا برهنه) شد. با یک جمله آن هم به کنیز او هنگامی که زباله را می خواست بیرون بگذارد و از منزل مجلل او صدای لهو و لعب می آمد حضرت رو به کنیز گفتند: آیا مالک این خانه بنده است یا آزاد؟ در پاسخ گفت: آزاد. حضرت فرمودند: آزاد است که این چنین است و گرنه بنده اینطور نیست. زمانی که بُشر این را شنید پیشانی اش قبل از دفن به سنگ لحد خویش خورد و از خواب غفلت بیدار شد. (5)

هنر و تاکتیک این امام در مقابله با این افراد را می توان مشاهده کرد. مسیری که شما را در دل جبهه ی دشمن فعال می کند ولی او چیزی در فعالیت شما مشاهده نمی کند. این پیدای پنهان «تقیه» نام دارد. آرایشی نظامی که شیعه در طول تاریخ تا زمان ظهور موعود از آن بی نیاز نخواهد شد

سر بر آستان دوست

تمام این روش ها و تاکتیک ها برای برافراشتن پرچم توحید و کلمه "لا اله الا الله" بر روی زمین است. و این محبت و علاقه پیرو میزان معرفت و شناخت ایشان از حضرت حق می باشد. ایشان این همه زحمت و مشقت را در راه دوست با ارزش نمی دیدند. و بنا بر نقل، اول شب در مسجد النبی حاضر می شدند و شب را در سجده و با نوای «عظم الذنب من عبدک فلیحسن العفو من عندک» (٦) صبح می کردند.(7)
اگر مولای ما با این حد از بندگی این طور سر بر آستان محبوب می سایند پس ما هم به تاسی از ایشان در شب های ماه رجب که ماه استغفار و زدودن غبار گناه از دلمان است این ذکر را بگوییم و وجود خود را از کدورت ها و تاریکی ها منور کنیم. إن شاء الله.

پی نوشت:

1) نهج البلاغه،‌نامه 62.
2) عوالم العلوم ج 21 ص 241.
3) معجم رجال الحدیث ج 10 ص 241 : فَمَنْ أَحَبَّ بَقاءَهُمْ فَهُوَ مِنْهُمْ وَمَنْ کانَ مِنْهُمْ کانَ وَرَدَ النّار.
4) ارشاد ص 227 چاپ دار الکتب الاسلامیه.
5) تتمه المنتهی 231.
6) گناه بنده ات بزرگ شد، پس بخشودگی از نزد تو چه زیبا است .
7) اعلام الهدایة، ص 29-انوار البهیة، شیخ عباس قمی، ص 190.

حجةالاسلام امین توفیقی        
بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان