به وب سایت زلال معرفت خوش آمدید

 شما میتونید از طریق این برنامه احکام شرعی ، سوالات اعتقادی و نظر اسلام در مورد مسائل اجتماعی و فرهنگی و سیاسی رو مطرح کنید

دانلود نرم افزار زلال معرفت

اگر سوالی داری همین الان بپرس

بهداشت و سلامت

قرآن و معارف قرآنی

مهارتهای زندگی

سیره معصومین علیهم السلام

جدید ترینها

سیاست خارجی از نگاه امام علی علیه‌السلام / برخورد با ظالمین باید ...

در حاشیه چادر پوشیدن یک معاون رئیس جمهور / پروتکل کابینه را به بدنه ...

اشتباه صدا و سیما در شبکه پویا / دست را فقط برای درخواست از خدای بزرگ ...

نقدی بر سخنان عجیب رئیس جمهور / در دوراهی غدیر و سقیفه از کدام راه ...

رابطه وزیر زن و سبک زندگی اسلامی / نقص یا آبروریزی، هیچکدام!

6 نکته به مناسبت میلاد امام رضا علیه السلام / از اصلاح برخی رفتارها ...

صدقه ای که مردها نباید از آن غافل باشند / نگاه اسلام به روابط زوجین

خداوند چگونه سایه جنگ را از سر مؤمنان دور کرد؟ / نقش بی‌نظیر ...

هشدار اسلام به زن و شوهرها / مراقب نابودی اعمال و فشار قبر باشید

آنچه باید درباره بخت گشایی و سرکتاب بازکردن بدانید / مراقب باشید ...

علی جان به پهنای هزار سال شرمنده ایم / نهج البلاغه را از مظلومیت خارج ...

ماجرای ازدواج دختر سیداقبال واحدی و سنت غلطی که شکست!

گشت ۲ : شوخی با مقدسات به سبک ضدانقلاب خارج نشین / تمسخر جستجوی شهدای ...

توزیع انیمیشن موهِن در شبکه نمایش خانگی / جسارت عجیب به جناب ملک‌الموت

کلوزاپ لب، تحریک مداوم و میلیون‌ها جوان مجرّد!

مجموعه عاشقانه‌ / از تخریب سبک زندگی اسلامی - ایرانی تا عادی‌سازی ...

قهرمانی ما وجهه ایران را بهتر می کند / نقدی بر گفتگو با بانوی قهرمان ...

ماجرای نیمروز، فیلمی که همه باید تماشا کنند / روایتی از یک دهه ...

پخش کلیپ کشف حجاب مجری مشهور / از توجیه بلاوجه گناه تا تهدید شدید ...

سه فضیلت مهم جناب عبدالعظیم حسنی / جمله سرنوشت‌ساز در زیارت‌نامه آن ...

دانستنی‌های قربانی کردن، از سنت الهی تا خرافات / به پلاک ماشین و کفش ...

از جانبازی در رکاب پدر تا نشستن روی سینه پسر / زیرآب‌زنی خصوصیت مُهم ...

فرزند دختر مایه برکت الهی / نکاتی از تفسیر سوره مبارکه کوثر

فرزندخوانده چگونه به زن و شوهر مَحرم می‌شود؟

محارم خود را بشناسیم / آیا پزشک، مَحرم است؟

4 نکته برای مدیران از برخورد جناب سلیمان با هُدهُد

۷ نکته درباره عید سعید فطر / از مفهوم عید تا افطاری که آغاز است

اسلام دین کیفیت است / کار کم اما مداوم اصالت دارد

نگاهی به ریشه تاریخی ولایت فقیه / مراقب سامری های امروز باشیم

حجاب حداقلی و حداکثری در قرآن کریم / نگاه اسلام به بدحجابی

5 اشتباه رایج درباره محرّم و نهضت عاشورا / روضه و حرف باید مستند باشد

مرور نکاتی از جزء دوازدهم قرآن کریم

اقتصاد مقاومتی را از پریزاد خانم بیاموزیم

دلیل قرآنی دفاع از مردم فلسطین و پاداش شرکت در راهپیمایی روز جهانی قدس

سخنرانی متفاوت و شجاعانه یک روحانی / پزشک قاتل و زیرمیزی بگیر و تاجر، ...

عاشورا محصول فراموشی غدیر بود / شادی بزرگترین عید را سیاه‌پوش نکنیم

مهر را بعد از سلام نماز باید بوسید؟

پاسخ به یک شبهه / امام حسن علیه السلام صدها همسر داشت؟

جهانگیرخان قشقایی، الگوی عاقبت به خیری

4 مدل زن و شوهر در قرآن

بررسی ژنتیک دشمنان امام حسین علیه السلام / ژن خوب به تنهایی ضامن ...

توبه جناب حر یک زمینه مهم داشت / شجاعت بی نظیر در دوراهی بهشت و جهنم

در ماه حرام، جنگ ممنوع است / به احترام محرّم، جنگ با خدا را متوقف کنیم

4هزار واحد عرضه قلیان در تهران، نظر مسئول ما و ترامپ! / مصرف دخانیات ...

مدیر ۱۰۰ متری و کارمند ۳۰ متری / تبعیض در اسلام جایی ندارد

جای خالی پاسخ به شبهات در صدا و سیما / تاریخ درباره سه‌ساله مظلوم چه ...

آشوب پوسترها در سطح شهر با آرایش غلیظ / روایت شناگران قابلی که آب ...

خانم ماما، باید مرگ بر آمریکا را روی پوشک نوزادان بنویسید / ...

دانشگاه آزاد، حالا به اسلام نزدیک‌تر است / تقدیر از اقدام شجاعانه ...

عزاداری به چه قیمتی؟ / رابطه شور نصفه شبی با شعور روزانه

خداشناسی

اینکه آیا معرفت الهی ممکن هست یا نیست و یا اصلاً ما باید دنبال این بحث باشیم یا نه، نظرهای مختلفی وجود دارد که از میان آنها سه نظر برجسته تر بوده و بیشتر مدنظر است.در این فرصت به بررسی وپیامدهای آن می پردازیم.


ورود ممنوع

عده ای معتقدند انسان هر چه باشد و در هر سطحی باشد فکر وعقلش محدود است ، در حالی که ذات خداوند وصفات خداوند که عین ذات اوست نامحدود است و محدود نمی تواند درباره نامحدود فکر بکند. 
بنابراین هر نوع ورودی در این بحث ها ممنوع است و جایز نیست و نباید وارد شد. این باور و اعتقادی است که افرادی که اصطلاحاً به آنها معطّله می گویند مطرح می کنند . طبیعی است این دیدگاه قابل قبول نیست چون ما مکلف به عبادت خدا هستیم و نمی شود خدایی را که نمی شناسیم عبادت کنیم. بنابراین به میزان فهم خود وبه اندازه ای که خداوند اجازه دادند و عقل توان دارد باید خدا را بشناسیم تا بتوانیم عبادت بکنیم. 
دیدگاه دوم درست نقطه مقابل دیدگاه اول است این گروه معتقدند خداوند متعال هم مثل سایر موجودات نه تنها قابل شناسایی بلکه قابل تشبیه و تمثیل و تجسیم است مثلاً خدا را تشبیه می کنند به انسان که دست و سر دارد و استناد می کنند به آیه قرآن که می فرماید:" یدالله فوق أیدیهم " و نتیجه می گیرند خداوند دست دارد. به این گروه مجسمه می گویند . تفکر این گروه هم قطعاً تفکر باطلی است و در این دیدگاه خدا وجودی محدود است و دیگر خدا نیست. این گروه در جنبه افراط در شناخت افتاده اند درست برعکس گروه قبل که دچار تفریط شدند. 
دیدگاه سوم که دیدگاه و فکر معتدلی است پیروانش معتقدند که ما باید خدا را بشناسیم. منتها طبیعی است که هر کس به اندازه ظرفیت خودش می تواند معرفت الهی داشته باشد. پیامبر عظیم الشأن اسلام هم با همه عظمتش عرض می کند: "ما عرفت حقّ معرفتک و ما عرفتک حقّ معرفتک و ما عبدتک حقّ عبادتک " خدایا من تو را آن مقدار که حق معرفتت هست نشناختم . بنابر این به هر میزان که انسان توان داشته باشد باید خدا را بشناسد این فکر و این نظر صحیح  و قابل پذیرش است.


مراتب شناخت

مراتب معرفت الهی را می توان به چند بخش تقسیم کرد: 
1- مرتبه واجب و ضروری است. در این مرتبه واجب است که انسان خدا را بشناسد و اختصاص به دانشمندان و غیر دانشمندان ندارد. هر بنده ای که می خواهد خدا را عبادت کند براو واجب است در حدی که لازم است بداند معبودش کیست و او را بشناسد. این حد واجب معرفت الهی است.

هر بنده ای که می خواهد خدا را عبادت کند براو واجب است در حدی که لازم است بداند معبودش کیست و او را بشناسد. این حد واجب معرفت الهی است

2- مرتبه دوم آن جایی است که انسان بخواهد خدا را بیشتر از حد وجوب بشناسد. در این مرتبه از طریق براهین مختلف، با مطالعات فراوان، تزکیه نفس و ورزش های عقلی باید در این وادی وارد شد و در حدی فراتر از آن مقدار حد نصاب لازم خدا را شناخت. این مرتبه مستحب است یعنی مستحب است که انسان هر چه بیشتر خدا را بشناسد و به آن مقدار ضروری بسنده نکند. 
3- حد سوم حد حرام است یعنی در آن جایی انسان وارد بشود که فکر اصلاً به جایی نمی رسد و اینجا لغزشگاهی است که متأسفانه در بسیاری از افراد این لغزش وجود دارد. اگر انسان پرهیز نکند مکان بسیار خطرناکی است. برخی افراد جاهایی وارد می شوند و توجه ندارند که این تلاش به جایی نخواهد رسید. اینگونه تلاش در راه شناخت خدا نه تنها به معرفت منتهی نمی شود بلکه به گمراهی، تحیر، سرگردانی و حتی کفر و الحاد منجر می شود . انسان نباید وارد این بخش بشود.این بخش همان تکنّه و تفکر در ذات باریتعالی است
مرتبه اول ضروری است. هیچ کس نمی تواند بگوید من مومن و مسلمان هستم، خدا را عبادت می کنم ولی اصلاً نمی خواهم خدا را بشناسم. مرتبه دوم هم بسیار خوب است که انسان فراتر از آن چیزی که از او خواستند خدا را بشناسد یعنی یک قدم جلوتر برود و با براهین مختلف و بیشتر با خدا آشنا بشود. مرتبه سوم هم انسان به جایی نمی رسد و حرام است. دلیل حرمت آن این است که انسان به قلمرویی وارد می شود و می خواهد از ماهیت چیزی سر در بیاورد که ماهیت ندارد و این تلاش نتیجه ای ندارد. 
فرض کنید 30 لیتر شیر را بخواهید داخل یک طرف 2 لیتری بریزید طبیعی است این کار امکان پذیر نیست و نتیجه اش هدر رفتن شیر یا سرخورد گی و ناراحتی است . انسان با فکر محدود خود می خواهد در یک قلمرو نامحدود وارد بشود اگر چه این مثال خیلی ناقص است ولی اینگونه شناخت دقیقاً مثل این است که انسان بخواهد در یک ظرف یک لیتری، 30 لیتر شیر جا بدهد. قطعا این تلاش یکی از این دو نتیجه را دارد یا بعد از مدتی فکر کردن، تحیر و سرگردانی ، انسان چون به جائی نمی رسد خدا را انکار می کند و می گوید هر چه فکر کردم به جایی نرسیدم پس خدایی وجود ندارد ، یا یک خدای موهومی و یک موجود موهوم ومحدود و ناقص را در ذهن خود تجسم می کند و فکر می کند که این خداست و او را می پرستد که این هم کفر وشرک است.

در خداشناسی دست ما باز نیست و فکر نمی تواند هر جایی که می خواهد برود. اگر در قلمروهایی که ورود به آن ممنوع است وارد بشویم نتیجه یکی از آن دو مورد است یا خدا را انکار می کنیم یا یک موجود موهوم محدود ناقص را در ذهن خود به عنوان خدا تلقی می کنیم و هر دو حالت کفرو شرک است

متأسفانه نتیجه دوم را دربسیاری از افرادی دیده می شود. وقتی صحبت می کنند می بینیم خدایی را در ذهن خود دارند که به همه چیز شبیه است جز خدا و بر همان اساس شروع می کنند  ایراد گرفتن و سوال کردن. این خطریست که مرحله سوم دارد.

خلاصه سخن

در زمینه امکان معرفت خدا یا لزوم معرفت خدا سه نظریه وجود داشت. یک نظریه این بود که امکان ندارد بنابراین نباید وارد شد و باید این بحث را تعطیل کرد. یک نظریه هم جنبه افراط داشت یعنی ما خدا را همان گونه می توانیم بشناسیم که انسان را می توانیم بشناسیم. این دو نظریه را قبول نکردیم. نظر سوم این بود که تا حدی می شود خدا را شناخت منتها بر حسب آنچه که براهین عقلی همراهی می کند. اصل شناخت خدا باید باشه اما نه به آن شکلی که مجسمه گفتند. 
باید دانست در خداشناسی دست ما باز نیست و فکر نمی تواند هر جایی که می خواهد برود. اگر در قلمروهایی که ورود به آن ممنوع است وارد بشویم نتیجه یکی از آن دو مورد است یا خدا را انکار می کنیم یا یک موجود موهوم محدود ناقص را در ذهن خود به عنوان خدا تلقی می کنیم و هر دو حالت کفرو شرک است.

مریم جعفری            

بخش اعتقادات شیعه تبیان