به وب سایت زلال معرفت خوش آمدید

 شما میتونید از طریق این برنامه احکام شرعی ، سوالات اعتقادی و نظر اسلام در مورد مسائل اجتماعی و فرهنگی و سیاسی رو مطرح کنید

دانلود نرم افزار زلال معرفت

اگر سوالی داری همین الان بپرس

بهداشت و سلامت

قرآن و معارف قرآنی

مهارتهای زندگی

سیره معصومین علیهم السلام

جدید ترینها

سیاست خارجی از نگاه امام علی علیه‌السلام / برخورد با ظالمین باید ...

در حاشیه چادر پوشیدن یک معاون رئیس جمهور / پروتکل کابینه را به بدنه ...

اشتباه صدا و سیما در شبکه پویا / دست را فقط برای درخواست از خدای بزرگ ...

نقدی بر سخنان عجیب رئیس جمهور / در دوراهی غدیر و سقیفه از کدام راه ...

رابطه وزیر زن و سبک زندگی اسلامی / نقص یا آبروریزی، هیچکدام!

6 نکته به مناسبت میلاد امام رضا علیه السلام / از اصلاح برخی رفتارها ...

صدقه ای که مردها نباید از آن غافل باشند / نگاه اسلام به روابط زوجین

خداوند چگونه سایه جنگ را از سر مؤمنان دور کرد؟ / نقش بی‌نظیر ...

هشدار اسلام به زن و شوهرها / مراقب نابودی اعمال و فشار قبر باشید

آنچه باید درباره بخت گشایی و سرکتاب بازکردن بدانید / مراقب باشید ...

علی جان به پهنای هزار سال شرمنده ایم / نهج البلاغه را از مظلومیت خارج ...

ماجرای ازدواج دختر سیداقبال واحدی و سنت غلطی که شکست!

گشت ۲ : شوخی با مقدسات به سبک ضدانقلاب خارج نشین / تمسخر جستجوی شهدای ...

توزیع انیمیشن موهِن در شبکه نمایش خانگی / جسارت عجیب به جناب ملک‌الموت

کلوزاپ لب، تحریک مداوم و میلیون‌ها جوان مجرّد!

مجموعه عاشقانه‌ / از تخریب سبک زندگی اسلامی - ایرانی تا عادی‌سازی ...

قهرمانی ما وجهه ایران را بهتر می کند / نقدی بر گفتگو با بانوی قهرمان ...

ماجرای نیمروز، فیلمی که همه باید تماشا کنند / روایتی از یک دهه ...

پخش کلیپ کشف حجاب مجری مشهور / از توجیه بلاوجه گناه تا تهدید شدید ...

سه فضیلت مهم جناب عبدالعظیم حسنی / جمله سرنوشت‌ساز در زیارت‌نامه آن ...

دانستنی‌های قربانی کردن، از سنت الهی تا خرافات / به پلاک ماشین و کفش ...

از جانبازی در رکاب پدر تا نشستن روی سینه پسر / زیرآب‌زنی خصوصیت مُهم ...

فرزند دختر مایه برکت الهی / نکاتی از تفسیر سوره مبارکه کوثر

فرزندخوانده چگونه به زن و شوهر مَحرم می‌شود؟

محارم خود را بشناسیم / آیا پزشک، مَحرم است؟

4 نکته برای مدیران از برخورد جناب سلیمان با هُدهُد

۷ نکته درباره عید سعید فطر / از مفهوم عید تا افطاری که آغاز است

اسلام دین کیفیت است / کار کم اما مداوم اصالت دارد

نگاهی به ریشه تاریخی ولایت فقیه / مراقب سامری های امروز باشیم

حجاب حداقلی و حداکثری در قرآن کریم / نگاه اسلام به بدحجابی

5 اشتباه رایج درباره محرّم و نهضت عاشورا / روضه و حرف باید مستند باشد

مرور نکاتی از جزء دوازدهم قرآن کریم

اقتصاد مقاومتی را از پریزاد خانم بیاموزیم

دلیل قرآنی دفاع از مردم فلسطین و پاداش شرکت در راهپیمایی روز جهانی قدس

سخنرانی متفاوت و شجاعانه یک روحانی / پزشک قاتل و زیرمیزی بگیر و تاجر، ...

عاشورا محصول فراموشی غدیر بود / شادی بزرگترین عید را سیاه‌پوش نکنیم

مهر را بعد از سلام نماز باید بوسید؟

پاسخ به یک شبهه / امام حسن علیه السلام صدها همسر داشت؟

جهانگیرخان قشقایی، الگوی عاقبت به خیری

4 مدل زن و شوهر در قرآن

بررسی ژنتیک دشمنان امام حسین علیه السلام / ژن خوب به تنهایی ضامن ...

توبه جناب حر یک زمینه مهم داشت / شجاعت بی نظیر در دوراهی بهشت و جهنم

در ماه حرام، جنگ ممنوع است / به احترام محرّم، جنگ با خدا را متوقف کنیم

4هزار واحد عرضه قلیان در تهران، نظر مسئول ما و ترامپ! / مصرف دخانیات ...

مدیر ۱۰۰ متری و کارمند ۳۰ متری / تبعیض در اسلام جایی ندارد

جای خالی پاسخ به شبهات در صدا و سیما / تاریخ درباره سه‌ساله مظلوم چه ...

آشوب پوسترها در سطح شهر با آرایش غلیظ / روایت شناگران قابلی که آب ...

خانم ماما، باید مرگ بر آمریکا را روی پوشک نوزادان بنویسید / ...

دانشگاه آزاد، حالا به اسلام نزدیک‌تر است / تقدیر از اقدام شجاعانه ...

عزاداری به چه قیمتی؟ / رابطه شور نصفه شبی با شعور روزانه

امام سجاد

امروزه انسان های بسیاری هستند که خود را محب و واله خداوند می دانند و در عرصه های مختلف با این عنوان ظهور می کنند. هر ادعایی باید در مرحله عمل به اثبات برسد و فرد دلایلی برای صدق مدعای خود بیاورد. اگر محبوب خداست و اوست که حاکم بر این است که چه کسی محبوب واقعی می باشد، پس بهتر است ببینیم او چه معیاری را برای عیار این مقوله بیان می کند؟

سوال ما بی جواب نخواهد بود، چون خداوند ملاک و معیار محبت نسبت به خودش را به رسولش اعلام کرده تا به دست هر مدعی برسد. راستی آزمایی محبت را در گرو تبعیت و پیروی از پیامبر صلی الله علیه و آله و به تبع ایشان امامان معصوم علیهم السلام می دانند.(١) هر چه محبت بیشتر، اثرپذیری و یکرنگی با این ذوات مقدس باید بیشتر باشد که مهمترین ثمره و نتیجه آن، بزرگترین آرزوی بنده نسبت به مولایش است و آن محبوب خدا واقع شدن است.

خداوند مسیر برای نیل به این هدف را مشخص کرده است. وظیفه ما در اینجا تبعیت از معصومین علیهم السلام می باشد و یقینا این تبعیت فرع بر علم به سیره و روش این بزرگواران است. نکته بسیار مهم و کلیدی در این عرصه که موجب خروج و اعوجاج در این مسیر می باشد عدم شناخت کافی و لازم در زوایای زندگانی این ذوات مقدسه می باشد. اگر شناخت و معرفت ناقص باشد قطعا اجتهاد در مسیری است که مقصدی نامعلوم را دارد. پس دقت در این مطلب امر مهم و با ارزشی است.

امامی تنها در صحنه پیچیده جهاد

حضرت سیدالساجدین علیه السلام امامیست که متاسفانه در اذهان شیعیان به عنوان امامی که اهل عبادت و سجده های طولانی و رخت بربسته از زندگی و تعاملات اجتماعی و سیاسی مردم می باشد، تلقی شده است. البته که این عبادت ها  رکن مهم حیات ایشان بوده ولی باید گفت همه ی آن نیست. 
حرکت و قیام عاشورا ضربه سنگین و محکمی را به پیکره ی حکومت زد. بعد از قیام خونین عاشورا در جامعه اسلامی رعب و وحشتی از حکام در دل مردم جا گرفت. مردم اسارت و جنگ را دیده بودند ولی جنگ با این حدود و ثغور و اسارت برای زنانی که فخر عالم بودند را درک و فهم نمی کردند. پس معمولا یا از ترس جان و مال و اهل و عیال سکوت می کردند یا به حکام و مشتهیات آنها ملحق می شدند.

در این میان شخصیت ها و مفاخر فرهنگی مذهبی و سیاسی در خدمت عبدالملک در آمده بودند. یعنی گلوگاه های تزریق تفکر در جامعه به دستشان بود. آن حضرت در روایتی فرمودند: در مکه و مدینه بیست نفر محب ما وجود ندارد.(٢) حکومت ها در این سالیان با در دست داشتن قدرت سعی بر منحرف کردن تعالیم اسلامی داشتند که جایی ایشان می فرمایند: مردم به کجا رسیده اند که اگر آنچه را از رسول خدا(صلی الله علیه و آله) شنیدم برای آنها نقل کنم مسخره می کنند و اگر نقل نکنم سینه ام تنگ بیاید!

امام زین العابدین علیه السلام با انجام اعمال عبادی فردی و دوری کردن از این دنیا و تعلیم اسلام، ستون ها و زیربناهای فکری و عقیدتی حکام را از بین می بردند. ایشان در سفرها به همراه مردم بود و شرط می کرد که در خدمتگزاری شریک باشد. این روش بر طبق مرسوم حکام نبوده و این کار، مبارزه با منش حکام می باشد

ولی در عین حال نمی توان تصور کرد که فردی منسوب از طرف خداوند باشد و خداوند هم هدف از ارسال رسل را اقامه قسط معرفی کرده باشد (3) لکن امام به امور اجتماعی و سیاسی جامعه کاری نداشته باشد. اقامه ی قسط به جز با در اختیار داشتن ولایت و زعامت بر همه ی امور امکان پذیر نمی باشد. این حرکت در مسیر زندگی ایشان دیده می شود البته نه به وضوح بلکه در پشت پرده دعا، و گاه در تعلیم و خطابه ها به مردم. جهاد بود ولی در لباس و پوستین دعا. اقدامات ایشان را می توان در حوزه های مختلف و رویکردهای ایشان مشاهده کرد:

زنده نگاه داشتن واقعه عظیم عاشورا 

امام سجاد علیه السلام بعد از واقعه عاشورا همراه با اسرا بود و این در حالی بود که امویان می خواستند این افسار گسیختگی خود را به نفع خود، با خارجی نامیدن فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله تدارک کرده و بهره برداری لازم را از این جریان نمایند ولی خطابه و سخنان زیبای ایشان در کوفه وشام جایی برای عرض اندام به آنان نداد؟ تا جایی که در کوفه مردم به گریه آمدند و گفتند هر فرمانی دهی ما به آن پایبندیم.

نکات بسیار مهمی در کوفه به آن اشاره شد، از جمله:

1- معرفی تبار خود که فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله می باشد.

2-اشاره به نحوه شهادت امام حسین بن علی علیهماالسلام و حقارت و رذالت دشمن در جنگ با آن حضرت.

3- شهادت را افتخار دانستن و نهراسیدن از هر شکنجه و کشته شدن.

4- بی وفایی اهل کوفه در ارسال نامه و عدم یاری پدر ایشان و موارد بسیار دیگر.

همچنین سخنان ایشان در شام موجب انهدام و از بین رفتن کاخ یزید شد و در نهایت وی، ‌ابن زیاد را مقصر دانست و مجبور به عذرخواهی ظاهری از حضرت شد.(4) این امور بعد از عاشورا با توجه به شرایط و اوضاع، بهترین رویکرد و علنی ترین مبارزه ایشان با طاغوت ها بوده است.

كارت تسلیت شهادت امام سجاد (ع)

بیدارگریِ سیاسیِ جامعه

بعد از شرایط بحرانی در ابتدای امامت حضرت علی بن حسین علیهماالسلام و مستقر شدن حکومت، شرایط برای ابراز و مواجهه و پنجه در پنجه ی حکام انداختن مساعد نبود ولی ایشان در ادعیه و مکتوباتی که داشتند در قالب ها و اسلوب های مختلف جمعیت خواب آلود را تلنگر می زدند. در نامه ای بسیار زیبا که در کتاب شریف کافی آمده است نقل می کنند که حضرت مکتوب کرده بودند که خداوند برای ما در کید و مکر ظالمین و سختگیری زورگویان کافیست:
«أَیُّهَا الْمُوْمِنُونَ لَا یَفْتِنَنَّكُمُ الطَّوَاغِیتُ وَ أَتْبَاعُهُمْ مِنْ أَهْلِ الرَّغْبَةِ فِی الدُّنْیَا الْمَائِلُونَ إِلَیْهَا الْمَفْتُونُونَ بِهَا الْمُقْبِلُونَ عَلَیْهَا»(٥)
ای مومنان طاغوت ها و اتباعشان که اهل دنیا شدند و ترجیح دنیا بر آخرت داده اند شما را فریب ندهند.

با این نهیب آن هم به مومنین یعنی خودی ها، زمینه را برای اینکه شمع بغض و تنفر از طاغوت را در دلشان روشن شود آماده می کردند. آیا این نوشتار از فردی که روز و شب مشغول به عبادت است و انگیزه ای جز عبادت در ذهن نمی پروراند بروز می کند؟ اینها سررشته هایی در زندگی ایشان است که نشانگر هدف والا و تلاش برای رسیدن به آن مهم می باشد که بر اهل دقت مغفول نخواهد ماند.

تحقیر دنیا در چشم مردم

در مبارزه با حاکم مقتدر در حالیکه مردم دست در دست او گذاشته اند امکان اینکه به طور مستقیم اثبات خود و یا نفی دیگران شود، نیست. حکومت برای همراهی مردم یا از حربه تهدید یا تطمیع استفاده می کند. باید سلاح حکام که دل بستن به علایق و مشتهیات نفسانی در تهدید ابقای زندگی مادی و در تطمیع زرق و برق دنیا است، کور کرد. امام سجاد علیه السلام در بستر مناسب و در غالب دعایی که به مردم تعلیم دادند و اینکه جمعه ها تکرار کنند این امر خطیر و کلیدی را انجام دادند:

ابتدا توصیه به تقوای الهی و خدا ترسی می کنند و بعد از آن مرگ و محدود بودن توقف در این دنیا را تذکر می دهند که «و اعلموا انکم الیه ترجعون» بدانید که به سوی پروردگار خود باز می گردید.

در ادامه از سوالات نکیر و منکر بحث به میان می آورند که نکته ای کلیدیست:

آگاه باشید که اولین چیزی که سوال می شود از معبود است؟ و بعد از پیامبرتان و دینتان و کتابتان و «عن امامک الذی کنت تتولاه» (6) و از امام و پیشوایی که او را به ولایت خود پذیرفتی؟

این بحث، زمینه برای این سوال را در ذهن ایجاد می کند که آیا این کسی که بر من ولایت می کند از خداوند ماذون است؟ حضرت خیلی دقیق و لطیف زمینه سازی برای فروپاشی کفر را فراهم می کند.

بعد از شرایط بحرانی در ابتدای امامت حضرت علی بن حسین علیهماالسلام و مستقر شدن حکومت، شرایط برای ابراز و مواجهه و پنجه در پنجه ی حکام انداختن مساعد نبود ولی ایشان در ادعیه و مکتوباتی که داشتند در قالب ها و اسلوب های مختلف جمعیت خواب آلود را تلنگر می زدند

تعلیم اسلام ناب

در فضایی که کسانی خود را زمامدار و متصف به امامت بر مردم می کنند، قطعا با رنگ و لعاب اسلامی، این امامت خود را به ذهن ها تزریق می کنند. ولی این اسلام، اسلام حقیقی نیست. چون در حقیقت دین، مبارزه با منکرها و ترویج معروف ها باید وجود داشته باشد و از عیاشی ها و مخمور شدن به دنیا و لذایذ آن خبری نباشد. اما اینکه اسلام را اینگونه به تصویر بکشند و در جامعه منکرها را معروف و معروف ها را منکر معرفی کنند. انحرافی بزرگ در مسیر الهی است.

امام زین العابدین علیه السلام با انجام اعمال عبادی فردی و دوری کردن از این دنیا و تعلیم اسلام، ستون ها و زیربناهای فکری و عقیدتی حکام را از بین می بردند. ایشان در سفرها به همراه مردم بود و شرط می کرد که در خدمتگزاری شریک باشد.(7) این روش بر طبق مرسوم حکام نبوده و این کار، مبارزه با منش حکام می باشد.

آن حضرت صدقه می دادند و بعد آیات را برای تطبیق کار خود می خواندند که «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّون»(٨).(9)

یکی از اقدامات بسیار مهم و حیاتی ایشان که تا این زمان برای ما باقیمانده است تعلیم آموزه های دینی و معارف ناب الهی در قالب ادعیه در صحیفه سجادیه که با نام زبور آل محمد علیهم السلام هم شناخته می شود.

امام سجاد علیه السلام با این روش ها سعی در خارج کردن اعوجاج و انحراف در مسیر اسلام ناب محمدی می کردند. تا اسلام بازیچه ای در دست فرمانروایان و حکام قرار نگیرد. از حضرت حق خواهانیم که آن حضرت ما را در فهم درست سیره و تبعیت از روش ایشان در زندگی خود معین و یاور باشند. إن شاء الله.

پی نوشت:

1) إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونی‏ یُحْبِبْكُمُ اللَّه. ال عمران/ 31.
2) ابوعمر الهندی قال سمعت علی ابن الحسین یقول : ما بمکة و المدینة عشرون رجلا یحبنا. 
3) لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْط. حدید/ 25.
4) حیاة الامام زین العابدین علیه السلام،‌ قرشی ج1 ص 168 ؛ طبقات ابن سعد، ج 5، ص 157.
5) الکافی ج 8 ص 15.
6) همان ص 73.
7) بحار الانوار ج46 ص 69.
8) ال عمران/ 92.
9) بحار الانوار ج46 ص 89.

حجة الاسلام امین توفیقی         

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان