به وب سایت زلال معرفت خوش آمدید

 شما میتونید از طریق این برنامه احکام شرعی ، سوالات اعتقادی و نظر اسلام در مورد مسائل اجتماعی و فرهنگی و سیاسی رو مطرح کنید

دانلود نرم افزار زلال معرفت

اگر سوالی داری همین الان بپرس

بهداشت و سلامت

قرآن و معارف قرآنی

مهارتهای زندگی

سیره معصومین علیهم السلام

جدید ترینها

سیاست خارجی از نگاه امام علی علیه‌السلام / برخورد با ظالمین باید ...

در حاشیه چادر پوشیدن یک معاون رئیس جمهور / پروتکل کابینه را به بدنه ...

اشتباه صدا و سیما در شبکه پویا / دست را فقط برای درخواست از خدای بزرگ ...

نقدی بر سخنان عجیب رئیس جمهور / در دوراهی غدیر و سقیفه از کدام راه ...

رابطه وزیر زن و سبک زندگی اسلامی / نقص یا آبروریزی، هیچکدام!

6 نکته به مناسبت میلاد امام رضا علیه السلام / از اصلاح برخی رفتارها ...

آنچه باید درباره بخت گشایی و سرکتاب بازکردن بدانید / مراقب باشید ...

خداوند چگونه سایه جنگ را از سر مؤمنان دور کرد؟ / نقش بی‌نظیر ...

صدقه ای که مردها نباید از آن غافل باشند / نگاه اسلام به روابط زوجین

ماجرای ازدواج دختر سیداقبال واحدی و سنت غلطی که شکست!

علی جان به پهنای هزار سال شرمنده ایم / نهج البلاغه را از مظلومیت خارج ...

هشدار اسلام به زن و شوهرها / مراقب نابودی اعمال و فشار قبر باشید

گشت ۲ : شوخی با مقدسات به سبک ضدانقلاب خارج نشین / تمسخر جستجوی شهدای ...

توزیع انیمیشن موهِن در شبکه نمایش خانگی / جسارت عجیب به جناب ملک‌الموت

مجموعه عاشقانه‌ / از تخریب سبک زندگی اسلامی - ایرانی تا عادی‌سازی ...

کلوزاپ لب، تحریک مداوم و میلیون‌ها جوان مجرّد!

قهرمانی ما وجهه ایران را بهتر می کند / نقدی بر گفتگو با بانوی قهرمان ...

پخش کلیپ کشف حجاب مجری مشهور / از توجیه بلاوجه گناه تا تهدید شدید ...

ماجرای نیمروز، فیلمی که همه باید تماشا کنند / روایتی از یک دهه ...

سه فضیلت مهم جناب عبدالعظیم حسنی / جمله سرنوشت‌ساز در زیارت‌نامه آن ...

دانستنی‌های قربانی کردن، از سنت الهی تا خرافات / به پلاک ماشین و کفش ...

فرزند دختر مایه برکت الهی / نکاتی از تفسیر سوره مبارکه کوثر

از جانبازی در رکاب پدر تا نشستن روی سینه پسر / زیرآب‌زنی خصوصیت مُهم ...

فرزندخوانده چگونه به زن و شوهر مَحرم می‌شود؟

محارم خود را بشناسیم / آیا پزشک، مَحرم است؟

۷ نکته درباره عید سعید فطر / از مفهوم عید تا افطاری که آغاز است

4 نکته برای مدیران از برخورد جناب سلیمان با هُدهُد

اسلام دین کیفیت است / کار کم اما مداوم اصالت دارد

نگاهی به ریشه تاریخی ولایت فقیه / مراقب سامری های امروز باشیم

مرور نکاتی از جزء دوازدهم قرآن کریم

حجاب حداقلی و حداکثری در قرآن کریم / نگاه اسلام به بدحجابی

5 اشتباه رایج درباره محرّم و نهضت عاشورا / روضه و حرف باید مستند باشد

اقتصاد مقاومتی را از پریزاد خانم بیاموزیم

عاشورا محصول فراموشی غدیر بود / شادی بزرگترین عید را سیاه‌پوش نکنیم

دلیل قرآنی دفاع از مردم فلسطین و پاداش شرکت در راهپیمایی روز جهانی قدس

سخنرانی متفاوت و شجاعانه یک روحانی / پزشک قاتل و زیرمیزی بگیر و تاجر، ...

پاسخ به یک شبهه / امام حسن علیه السلام صدها همسر داشت؟

جهانگیرخان قشقایی، الگوی عاقبت به خیری

مهر را بعد از سلام نماز باید بوسید؟

4 مدل زن و شوهر در قرآن

بررسی ژنتیک دشمنان امام حسین علیه السلام / ژن خوب به تنهایی ضامن ...

توبه جناب حر یک زمینه مهم داشت / شجاعت بی نظیر در دوراهی بهشت و جهنم

در ماه حرام، جنگ ممنوع است / به احترام محرّم، جنگ با خدا را متوقف کنیم

مدیر ۱۰۰ متری و کارمند ۳۰ متری / تبعیض در اسلام جایی ندارد

4هزار واحد عرضه قلیان در تهران، نظر مسئول ما و ترامپ! / مصرف دخانیات ...

جای خالی پاسخ به شبهات در صدا و سیما / تاریخ درباره سه‌ساله مظلوم چه ...

دانشگاه آزاد، حالا به اسلام نزدیک‌تر است / تقدیر از اقدام شجاعانه ...

آشوب پوسترها در سطح شهر با آرایش غلیظ / روایت شناگران قابلی که آب ...

خانم ماما، باید مرگ بر آمریکا را روی پوشک نوزادان بنویسید / ...

حکایت مداحانی که گوش شنوایی ندارند / شور (حوسینی) فایده‌ای ندارد!

قناعت

به‌یقین کسب آرامش و احساس رضایتمندی مهم‌ترین نیاز انسان معاصر جهان است. دنیازدگی و تنوع‌طلبی‌های افراطی و تجمل‌خواهی‌های غافلانه که از جمله بحران‌های اخلاقی عصر کنونی به‌شمار می‌آید، میل به خودخواهی، تکاثر، افزون‌طلبی و سستی روابط انسانی را رقم زده و احساس تنهایی، اضطراب و افسردگی را بر زندگی آنها سایه افکنده است.
سخن این است که با چنین وضعیتی آیا قناعت می‌تواند آرامش را برای انسان به ارمغان آورد آرامشی که حاصلش سلامت و امنیت فرد و جامعه است. ریشه‌های فقر و مشکلات مالی و آسیب‌هایی چون دروغ‌گویی، کم‌فروشی، گران‌فروشی و ... که در جامعه رو به فزونی است را می‌توان در زیاده‌خواهی و عدم قناعت جستجو کرد.
قناعت در معناى درست آن، یعنى چشم و دل سیر بودن، به کفاف بسنده کردن و عدم فزون‏خواهى است، که از والاترین کمالات انسانى است؛ در نگاه امیرمومنان على(علیه السلام) چنین قناعتى بستر زندگى متعالى است، چنان‏که آن حضرت فرموده است:
کفَى بالقَنَاعَةِ مُلْکاً، وَ بحُسنِ الخُلُقِ نَعِیماً.] وَ سُئِلَ عَلَیْهِ السَّلامُ فَلَنُحْییَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً فَقَالَ: [هِى القَنَاعَةُ.
قناعت، دولتمردى را بس، و خوى نیک، نعمتى بُوَد در دسترس.] و حضرتش را از معنى «فَلَنُحْییَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً: هر آینه، او را به زندگى‏اى پاک و خوش زنده داریم» پرسیدند، فرمود: [آن قناعت است.
آن‏که به کمال قناعت متصف شود، به زندگى پاک و خوش دست‏مى‏یابد. در اصل، قناعت بسنده کردن به حد و اندازه‏اى است، اما کدام حد و اندازه؟ برخى قناعت را بسنده کردن به فقر یا وضع موجود و اوضاع نکبت‏بار فهمیده‏اند، مشخص است که چنین تلقى نادرستى کاملًا با روح دین و موازین آن ناسازگار است، که هیچ پدیده اجتماعى همچون فقر محکوم و مطرود دین نیست؛ چنان‏که على(علیه السلام) خطاب به فرزندش محمد بن حنفیه فرمود:
یَا بُنَى! إِنِّى أَخَافُ عَلَیکَ الفَقْرَ، فَاستَعِذْ باللهِ مِنْهُ، فَإِنَّ الفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدِینِ، مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ، دَاعِیَةٌ لِلمَقْتِ‏.
پسرم! همانا از تنگ‏دستى، بر تو بیمناکم؛ پس، از آن به خدا پناه ببر که تنگ‏دستى دین را زیان دارد، خِرَد را سرگردان کند و دشمنى آرد.
همچنین آن حضرت فرموده است:
الفَقْرُ المَوْتُ الأَکبَرُ.
تنگدستى مرگِ بزرگ‏تر است.
بنابراین، قناعتى که امیرمومنان على(علیه السلام) بدان فراخوانده است، بسنده کردن به فقر و نادارى و تنگ‏دستى نیست، بلکه بسنده کردن به کفاف است؛ یعنى آدمى به اندازه‏اى معقول و معتدل در زندگى بسنده کند و خود را اسیر حرص و آز و فزون‏خواهى ننماید؛ چنان‏که فرموده است:
مَنِ اقْتَنَعَ بالکَفَافِ أَدَّاهُ إِلَى العَفَافِ‏.
هر که به کفاف قناعت کند، او را به پاکى کشاند.

روحیه قناعت از عدم دلبستگی به دنیا ایجاد می‌شود فرد قانع از انجام گناه و کسب مال حرام نگران است و این نگرانی او را از معاصی دور می‌کند

بین قناعت و آرامش رابطه‌ای مستقیم برقرار است. آرامش نیروی مثبت روحی و روانی است که به خودی خود حاصل نمی‌شود بلکه توسط عواملی دیگر حاصل می‌شود. مثلاً رضایت و خرسندی ناشی از قناعت، عاملی آرامش آفرین است. امام علی(علیه السلام) در وصف و ستایش یکی از «خباب بن الارت» می‌فرماید: خدا رحمت کند خباب بن الارت را، با کمال میل اسلام آورد و با اختیار هجرت کرد و به اندازه کفایت در معیشت قناعت ورزید و از خدا راضی گشت و با مجاهدت زندگی کرد. (نهج‌البلاغه، 1384: حکمت 43)
امام در این حدیث رضایت از خداوند و زندگی توأم با مجاهدت را نتیجه منش قناعت‌جویی، بیان می‌فرماید. انسان قانع در آرامش است زیرا نگران روزی فردای نیامده خود نیست و توجه‌اش را به داشته‌هایش معطوف کرده است. برانگیخته شدن خوی قناعت محرکی است که شرایط ناهموار زندگی را برای انسان هموار می‌سازد. حیات طیبه که در قرآن آمده است در تفسیر امام علی(علیه السلام) همان زندگی همواری است که تنها با قناعت نصیب انسان می شود. (همان: ح 229)
عوامل نگرانی‌زا را می‌توان در دو قسم بیان کرد؛ عامل نگران‌کننده‌ای که از اختیار انسان خارج است مانند حوادث طبیعی چون سیل و زلزله و ... و عامل نگران‌کننده‌ای که اضطراب‌زا و در اختیار انسان و قابل کنترل‌اند که باید عامل کنترل‌ آن‌را یافت و با آن آرامش را به‌دست آورد. انسانی که گرفتار حب دنیا و حرص است، قناعت می‌تواند آن‌را کنترل و نگرانی‌ها را با توکل و امید به مدد الهی مبدل کند و باعث ایجاد آرامش شود. امام علی(علیه السلام) فرمود:
چه نیکو است فروتنى توانگران نسبت به بینوایان براى بدست آوردن ثواب و پاداشى از خدا، و نیکوتر از آن بى‏اعتنایى و گردنکشى بینوایان در برابر توانگران و امید و توکلشان به کرم خداى بخشنده است ... . (همان: ح 406)از نشانه‌های امیدواری تجلی امید، در رفتارهای فردی و اجتماعی انسان است. امام علی(علیه السلام) مى‏فرماید: هرکس به خدا امیدوار باشد باید امید او در کردارش آشکار شود، هر امیدواری جز امید به خدای تعالی، ناخالص است و هر ترسی جز ترس از خدا نادرست است. (همان: خ160)

بین قناعت و آرامش رابطه‌ای مستقیم برقرار است. آرامش نیروی مثبت روحی و روانی است که به خودی خود حاصل نمی‌شود بلکه توسط عواملی دیگر حاصل می‌شود. مثلاً رضایت و خرسندی ناشی از قناعت عاملی آرامش آفرین است

روحیه قناعت از عدم دلبستگی به دنیا ایجاد می‌شود فرد قانع از انجام گناه و کسب مال حرام نگران است و این نگرانی او را از معاصی دور می‌کند. امام علی(علیه السلام) در توصیه به قناعت خطاب به پسر حنیف می‌فرماید: به من گزارش دادند که مردی از سرمایه‌داران بصره، تو را به مهمانی خویش فراخواند و تو به‌سرعت به‌سوی آن شتافتی، خوردنی‌های رنگارنگ برای تو آوردند و کاسه‌های پر از غذا پی‌درپی جلوی تو می‌نهادند، گمان نمی‌کردم مهمانی مردمی را بپذیری که نیازمندانشان با ستم محروم شده و ثروتمندانشان بر سر سفره دعوت شده اند، اندیشه کن در کجایی؟ و برسر کدام سفره می‌خوری؟ پس آن غذایی که حلال و حرام بودنش را نمی‌دانی دور بیافکن و آنچه را به پاکیزگی و حلال بودنش یقین داری مصرف کن. (همان: نامه 45)
امام على(علیه السلام) سفارش مى‏کند که انسان به کفاف قناعت نماید و آزمندى را از خود دور نماید که آزادى، راحتى، پاکى و پاک‏دامنى در زندگى در گرو چنین کمالى است.
مَنِ اقتَصَرَ عَلَى بُلغَةِ الکَفَافِ، فَقَدِ انتَظَمَ الرَّاحَةَ، وَ تَبَوَّأَ خَفْضَ الدَّعَةِ.[۷]
هر که به اندازه کفاف بسنده کند، آسایش و راحتى خود را فراهم آورد و گشایش و آرامش را به‏دست آورد.

فرآوری: زین الدینی   
بخش نهج البلاغه تبیان