به نام خدای سبحان - سلام علیکم

ما روزانه در نماز و در قالب سوره مبارکه فاتحة‌الکتاب به حمد و ستایش الهی می‌پردازیم (الحَمدُ للهِ رَبِّ العالَمین) و این توفیق از سوی خدای سبحان به ما عطا گردیده است.

نه تنها انسان بلکه همه موجودات، خداوند بزرگ را حمد و سپاس می‌گویند (اِن مِن شَیءٍ اِلّا یُسَبِّحُ بَحَمدِه / هیچ چیز نیست مگر آنکه تسبیح و حمد خداوند می‌گوید : اسراء-44)

البته حمد و شُکر تفاوت ظریفی با هم دارند چرا که حمد فقط مخصوص خداوند است و خدای سبحان کَسی را حمد نمی‌فرماید اما شُکر دوطرفه است و خداوند سبحان هم شاکر است و پاداش‌دهی به انسان (شُکر عملی) مصداق شاکر بودن خدای متعال است.

به بیان امام سجاد علیه‌السلام در دعای اول صحیفه سجادیه، حَمدی که سبب رهایی از عذاب الهی، زدودن تاریکی برزخ، آسان‌کننده راه سخت قیامت و موجب شادی و نورانیت چشم و روسفیدی در روز محاسبه باشد، نشان از توفیق انسان دارد.

در نگاه زین‌العابدین علیه‎السلام، چنین حمدی سبب می‌شود انسان از مرز انسانیت خارج نشود وگرنه در صورتی که توفیق حمد نداشته باشد از حدود انسانیت خارج شده و به حدود حیوانی وارد می‌شود (وَ لَو کانوا کَذلک لَخرجوُا مِن حُدود الاِنسانِیّة اِلی حَدِّ البَهیمیّة). به بیان آیت الله جوادی آملی (حفظه الله تعالی) انسان، حیوان ناطق نیست بلکه حیوان ناطقِ حامِد است.

امید که همه ما توفیق حمد الهی با آثاری که گفته شد را داشته باشیم. والحمد لله رب العالمین

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

منبع : منبر اینترنتی / http://cmenbar.ir